On Body and Soul

Ιλντιο Ενιεντι- 2017-μΈγχρ. 116′- Ουγγαρία
Παίζουν: Αλεξάντρα Μπορμπέλι, Γκέζα Μορτσάνιι

Ας προσεγγίσουμε την ταινία με ομόκεντρους κύκλους. Πάμε στον μεγαλύτερο που θα έχει τη λειτουργία και του συνοπτικού, πάντα βέβαια με τη δική μου ματιά
-Μια γυναίκα, η Ουγγαρέζα σκηνοθέτιδα Ίλντικο Ενιέντι, με την ιστορία της “διαπραγματεύεται” τελικά την αδυναμία μιας γυναίκας να έχει σωματική επαφή, πρόβλημα για το οποίο πηγαίνει σε ψυχαναλυτή.
Η σκηνοθέτιδα “παίζει” με τα δίπολα Ελευθερία/φυλακή, Αρμονική φύση/κοινωνία, Σώμα/Ψυχή. Το ζευγάρι των ελαφιών στη φύση είναι ελεύθερο( με παράλληλο μοντάζ συνδέουμε με το βλέμμα μας τα ζώα αυτά με το ανθρώπινο ζευγάρι, του Οικονομικού Διευθυντή του σφαγείου Ερντε (Γκέζα Μορσάνι) και της Μαρίας (Αλεξάνδρα Μπορσέλι)
-Η Ιλντικο Εβιέντι παρακάμπτει τη διαφορά ηλικίας του ζευγαριού( μεγάλη ηλικίας ο άνδρας μικρής η γυναίκα) καθώς και αναπηρία (παράλυση του ενός χεριού) στον άνδρα.
Την απασχολούν με μια ιδιότυπη λεπτότητα και ρομαντισμό η επικοινωνία των ανθρώπων, η έλλειψη σωματικής επαφής.
-Το ζευγάρι των ελαφιών στη φύση (αρσενικό και θηλυκό – να το τονίζω την εποχή που ζούμε που κάποιοι κύκλοι θέλουν να καταργήσουν τα φύλλα στο πλαίσιο του ενιαίου καταναλωτή ανθρώπου) πηγαίνει πάντα μαζί. Το αρσενικό μυρίζει το θηλυκό και εκείνο ακουμπά τρυφερά τη ράχη του). Ο Εντρε και η Μαρία πλησιάζουν σταδιακά ο ένας τον άλλον, με “οδηγό” το υπέροχο σεναριακό εύρημα του να βλέπουν το ίδιο όνειρο κάθε βράδυ.
-Το αθώο βλέμμα του Ελαφιού στη φύση, αντιπαρατίθεται με το φοβισμένο βλέμμα της αγελάδας στο σφαγείο. Η ψυχή των ελαφιών είναι ελεύθερη να απολαύσει το χιόνι όχι όμως και του ζευγαριού που πρέπει να ξεπεράσει τα εμπόδια. Υπάρχει και το μάλλον απλοϊκό μήνυμα ότι και τα ζώα έχουν ψυχή, με τις νατουραλιστικές σκηνές, της τελετουργικής σφαγής τους, με το αίμα να ρέει άφθονο (βάλτε εδώ νοητά την άνω τελεία) σαν το αίμα της Μαρίας που γεμίζει την μπανιέρα στην απόπειρα αυτοκτονίας της.
Η πιο κρίσιμη σκηνή είναι της απόπειρας αυτοκτονίας της ηρωίδας, που όμως γίνεται αφορμή για τη λύση- τη λύτρωση, την τελευταία σκηνή της ταινίας, της ερωτικής επαφής.
Βλέπουμε τα γυμνά σώματα του ζευγαριού. Ακούμε το ζωώδη ήχο της ηδονής του άνδρα και βλέπουμε το πρόσωπο της γυναίκας, χωρίς δραματουργικά βοηθήματα( μουσική ή κάτι άλλο) σαν να μας λέει η σκηνοθέτιδα ότι η σωματική επαφή είναι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα σήμερα, την εποχή της έλλειψης της.
Τέλος, μία σεναριακή λεπτομέρεια, που δείχνει και την πολύ καλή δουλειά της σκηνοθέτιδας. Η Μαρία έχει μανία με την καθαριότητα και την τάξη. Βλέπουμε πόσο καθαρά είναι όλα στο σπίτι τις και με τι επιμέλεια κρεμά τα ρούχα της για στέγνωμα. Στη τελική αισιόδοξη σκηνή που το ζευγάρι τρώει πρωινό, μαζεύει με προσοχή τα λίγα ψίχουλα ψωμιού που έχουν πέσει στο τραπέζι. Ο αγώνας για την ευτυχία, θα έχει εμπόδια, σαν να μας λέει η σκηνοθέτιδα, τις νευρώσεις τις, για να “υπερβάλω” και λίγο, κλείνοντας αυτό το μικρό μου σχόλιο για την πολύ καλή αυτή ταινία.
Υ.Γ: Ο κύριος χαρακτήρας της ταινίας είναι η Μαρία. Όμως η σκηνοθέτιδα μέσα από μικρά σχόλια διαλόγων παρουσιάζει και την πιο “απλή” από εκείνη της γυναίκας ανδρική ψυχολογία.